महत्वाच्या बातम्या

मार्कंडादेव येथील वैनगंगा नदी घाटाच्या सर्वांगीण विकासाला गती : जिल्हा नियोजन समितीकडून पुरातत्त्व विभागाला प्रस्ताव

विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / गडचिरोली : गडचिरोली जिल्ह्यातील ऐतिहासिक, धार्मिक आणि पर्यटनदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण असलेल्या मार्कंडादेव येथील वैनगंगा नदी घाटाच्या सर्वांगीण विकासासाठी जिल्हा नियोजन समितीने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. घाटावरील मूलभूत सुविधा, सुरक्षितता आणि पर्यटकांसाठी आवश्यक सोयीसुविधा निर्माण करण्याच्या उद्देशाने जिल्हा नियोजन समिती, गडचिरोलीचे जिल्हा नियोजन अधिकारी यांनी २१ जुलै २०२६ रोजी नागपूर विभागाच्या सहायक संचालक (पुरातत्त्व) यांना सविस्तर प्रस्ताव पाठविला आहे. या प्रस्तावामुळे मार्कंडादेव परिसराचा धार्मिक पर्यटन विकास अधिक वेगाने होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

चामोर्शी तालुक्यातील मार्कंडादेव हे गडचिरोली जिल्ह्याच्या ऐतिहासिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारशाचे महत्त्वपूर्ण केंद्र मानले जाते. विदर्भाचे खजुराहो म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या प्राचीन मंदिर समूहासोबतच येथून वाहणारी वैनगंगा नदी हे या परिसराचे प्रमुख आकर्षण आहे. दरवर्षी महाशिवरात्रीसह विविध धार्मिक उत्सवांच्या काळात राज्यभरातून लाखो भाविक आणि पर्यटक येथे दर्शनासाठी येतात. मात्र, नदी घाटावर सुरक्षित व पायाभूत सुविधांचा अभाव असल्यामुळे भाविकांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागत असल्याचे जिल्हा नियोजन समितीच्या पत्रात नमूद करण्यात आले आहे.

मार्कंडादेव येथील घाटाच्या विकासाची मागणी संतोष सो. छायादेवी छबिलदास नारायण सुरपाम यांनी केली होती. त्यांच्या निवेदनाची दखल घेत जिल्हा नियोजन समितीने हा विषय गांभीर्याने विचारात घेत पुरातत्त्व विभागाकडे आवश्यक कार्यवाहीसाठी प्रस्ताव सादर केला आहे.

प्रस्तावामध्ये घाटाच्या सर्वांगीण विकासासाठी अनेक महत्त्वपूर्ण कामांची शिफारस करण्यात आली आहे. यामध्ये वैनगंगा नदीकाठावर मजबूत आणि सुरक्षित घाटाची उभारणी, नदीत उतरण्यासाठी पक्क्या व सुरक्षित पायऱ्यांचे बांधकाम, महिला भाविकांसाठी स्वतंत्र व सुरक्षित चेंजिंग रूम्सची उभारणी, नदीपात्रात सुरक्षेच्या दृष्टीने लोखंडी बॅरिकेड्स बसविणे, धोक्याची पातळी दर्शविणारे सूचना फलक उभारणे, घाट परिसरात हायमास्ट दिवे बसवून प्रकाशव्यवस्था सक्षम करणे, शुद्ध पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध करून देणे तसेच स्वच्छता राखण्यासाठी कचराकुंड्या व अन्य स्वच्छता सुविधा निर्माण करण्याचा समावेश आहे.

मार्कंडादेव मंदिर समूह हा पुरातत्त्व विभागाच्या अखत्यारीतील महत्त्वाचा ऐतिहासिक वारसा आहे. मंदिराचे अप्रतिम स्थापत्यवैभव आणि वैनगंगा नदीचे नैसर्गिक सौंदर्य यांचा संगम या परिसराला विशेष ओळख देतो. त्यामुळे घाटाचा नियोजनबद्ध विकास झाल्यास भाविकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि अधिक सोयीस्कर वातावरण उपलब्ध होईल. तसेच धार्मिक पर्यटनाला चालना मिळून स्थानिक रोजगार, व्यवसाय आणि पर्यटन क्षेत्रालाही मोठा लाभ होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

जिल्हा नियोजन समितीने आपल्या पत्रामध्ये या प्रस्तावावर सकारात्मक विचार करून आवश्यक प्रशासकीय कार्यवाही करण्याची विनंती केली आहे. तसेच या संदर्भातील कार्यवाहीचा अहवाल संतोष सो. छायादेवी छबिलदास नारायण सुरपाम, मार्कंडेश्वर बहुउद्देशीय सुशिक्षित बेरोजगार विकास संस्था, मार्कंडा (ता. चामोर्शी, जि. गडचिरोली) यांनाही माहितीस्तव पाठविण्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

विदर्भातील प्रमुख धार्मिक स्थळांपैकी एक असलेल्या मार्कंडादेव येथील वैनगंगा घाटाच्या विकासाचा हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास भाविकांच्या सुरक्षिततेत मोठी भर पडेल. त्याचबरोबर गडचिरोली जिल्ह्याच्या धार्मिक व पर्यटन विकासाला नवी दिशा मिळून राज्याच्या पर्यटन नकाशावर मार्कंडादेवचे स्थान अधिक भक्कम होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.