Petrol Price
गडचिरोलीत कृषी तंत्रज्ञान प्रसार व मूल्यवर्धनासाठी सामंजस्य करार
- जिल्हा प्रशासन, कृषी विभाग, आत्मा आणि गोंडवाना विद्यापीठाच्या STRC चा संयुक्त पुढाकार; शेतकरी प्रशिक्षण, कृषी प्रक्रिया, ब्रँडिंग आणि बाजारपेठ जोडणीवर भर
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / गडचिरोली : जिल्ह्यातील कृषी क्षेत्राचा विकास साधण्यासोबतच शेतकऱ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाची माहिती, तांत्रिक मार्गदर्शन आणि कृषी उत्पादनांच्या मूल्यवर्धनासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने जिल्हा प्रशासन, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी कार्यालय, कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन संस्था (आत्मा) आणि गोंडवाना विद्यापीठाच्या विज्ञान व तंत्रज्ञान संसाधन केंद्र (STRC) यांच्यात सामंजस्य करार करण्यात आला. जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेला हा करार सन २०२६ ते २०२९ या तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी असून, या माध्यमातून शेतकरी, शेतकरी उत्पादक संस्था, महिला बचत गट, सहकारी संस्था आणि ग्रामीण युवकांसाठी विविध उपक्रम राबविण्यात येणार आहेत.
जिल्हाधिकारी अविष्यांत पंडा, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी तथा आत्माचे प्रकल्प संचालक प्रीती हिरळकर आणि STRC चे मुख्य कार्यक्रम अधिकारी व प्रमुख स्वप्नील गिरडे यांच्या उपस्थितीत या सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या. गोंडवाना विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. प्रशांत बोकारे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा उपक्रम राबविण्यात येणार आहे. यावेळी कृषी विभागाचे उपसंचालक, उपविभागीय कृषी अधिकारी, जिल्ह्यातील तालुका कृषी अधिकारी तसेच आत्माचे तालुका तंत्रज्ञान व्यवस्थापक उपस्थित होते.
शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचे मार्गदर्शन -
या सामंजस्य कराराचा प्रमुख उद्देश कृषी क्षेत्रातील संशोधन, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्रत्यक्ष शेती यांच्यात समन्वय निर्माण करणे हा आहे. शेतकऱ्यांना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाची माहिती मिळावी, उत्पादनक्षमता वाढविण्यासाठी योग्य तांत्रिक मार्गदर्शन उपलब्ध व्हावे आणि शेतीपूरक व्यवसायांच्या माध्यमातून उत्पन्नवाढीच्या संधी निर्माण व्हाव्यात, यासाठी विविध प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि क्षेत्रीय प्रात्यक्षिके आयोजित करण्यात येणार आहेत.
शेतकरी, शेतकरी उत्पादक कंपन्या, महिला बचत गट, सहकारी संस्था आणि ग्रामीण युवकांना केंद्रस्थानी ठेवून तंत्रज्ञान हस्तांतरण, कौशल्यविकास आणि उद्योजकता विकासाचे उपक्रम राबविले जातील. यामुळे कृषी क्षेत्रातील नव्या तंत्रज्ञानाची माहिती प्रत्यक्ष लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यास मदत होणार आहे.
कृषी उत्पादनांच्या मूल्यवर्धनावर विशेष भर -
गडचिरोली जिल्ह्यातील कृषी आणि कृषीपूरक उत्पादनांना अधिक मूल्य मिळावे, या दृष्टीने उत्पादन प्रक्रिया, मूल्यवर्धन, ब्रँडिंग आणि बाजारपेठ जोडणी या बाबींवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात येणार आहे. केवळ कच्च्या स्वरूपात कृषी उत्पादने विकण्याऐवजी त्यांच्यावर प्रक्रिया करून दर्जेदार उत्पादने तयार करणे, त्यांना योग्य ओळख मिळवून देणे आणि व्यापक बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे, यासाठी तांत्रिक सहकार्य करण्यात येईल.
कृषी प्रक्रिया उद्योग आणि ग्रामीण उद्योजकतेला चालना मिळाल्यास स्थानिक पातळीवर रोजगाराच्या संधी निर्माण होऊ शकतात. महिला बचत गट, शेतकरी उत्पादक संस्था आणि ग्रामीण युवकांना या माध्यमातून स्वयंरोजगार व उद्योगविकासाच्या नव्या संधी उपलब्ध करून देण्याचे उद्दिष्ट या करारातून ठेवण्यात आले आहे.
स्थानिक उत्पादनांना भौगोलिक मानांकन आणि ब्रँडिंगसाठी सहकार्य -
जिल्ह्यातील वैशिष्ट्यपूर्ण कृषी उत्पादनांना स्वतंत्र ओळख मिळवून देण्यासाठी भौगोलिक मानांकन (GI), ब्रँडिंग आणि बौद्धिक संपदा हक्कांसंदर्भात तांत्रिक सहकार्य करण्यात येणार आहे. स्थानिक उत्पादनांचे वैशिष्ट्य, गुणवत्ता आणि बाजारपेठेतील संभाव्य मागणी लक्षात घेऊन त्यांची ओळख निर्माण करण्यासाठी आवश्यक मार्गदर्शन उपलब्ध करून दिले जाईल. योग्य ब्रँडिंग आणि बाजारपेठ जोडणीमुळे स्थानिक उत्पादनांचे मूल्य वाढविण्यास तसेच शेतकरी आणि उत्पादक संस्थांना त्यांच्या उत्पादनांसाठी अधिक व्यापक बाजारपेठ उपलब्ध करून देण्यास मदत होऊ शकते. या प्रक्रियेत तांत्रिक माहिती, संशोधन आणि प्रकल्प विकासाला महत्त्व दिले जाणार आहे.
STRC कडून संशोधन, नवोपक्रम आणि तांत्रिक सहकार्य -
गोंडवाना विद्यापीठाचे विज्ञान व तंत्रज्ञान संसाधन केंद्र (STRC) या उपक्रमात तांत्रिक आणि ज्ञानाधारित सहकारी भागीदार म्हणून भूमिका बजावणार आहे. कृषी क्षेत्रासाठी उपयुक्त तंत्रज्ञानाची निवड, संशोधन, नवोपक्रम, तंत्रज्ञानाचे प्रमाणीकरण आणि क्षेत्रीय प्रात्यक्षिकांसाठी केंद्रामार्फत सहकार्य केले जाईल.
तसेच कृषी उत्पादनांचे मूल्यवर्धन, ब्रँडिंग आणि विविध प्रकल्पांच्या विकासासाठी तांत्रिक मार्गदर्शन उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. संशोधनातून विकसित झालेल्या किंवा निवडलेल्या तंत्रज्ञानाचा प्रत्यक्ष शेती व कृषी प्रक्रिया क्षेत्रात उपयोग व्हावा, यासाठी संबंधित विभागांशी समन्वय साधण्यात येईल.
कृषी विभाग आणि आत्माकडून प्रत्यक्ष अंमलबजावणी -
या करारांतर्गत कृषी विभाग आणि आत्मा यांच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांचे संघटन, प्रशिक्षण, कृषी तंत्रज्ञानाचा प्रसार आणि क्षेत्रीय स्तरावरील उपक्रमांची अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे. शेतकऱ्यांच्या गरजा लक्षात घेऊन प्रशिक्षण व प्रात्यक्षिकांचे नियोजन करणे, तंत्रज्ञानाचा वापर वाढविणे आणि कृषी उत्पादनांच्या मूल्यवर्धनासाठी आवश्यक सहकार्य उपलब्ध करून देणे यावर भर दिला जाईल.
जिल्हा प्रशासनामार्फत विविध शासकीय विभागांमध्ये समन्वय साधणे, उपलब्ध योजनांचे अभिसरण करणे आणि उपक्रमांच्या अंमलबजावणीसाठी प्रशासकीय मार्गदर्शन देण्यात येणार आहे. याशिवाय सामाजिक उत्तरदायित्व निधी (CSR) आणि उपलब्ध इतर संसाधनांच्या माध्यमातून या उपक्रमांना चालना देण्यासाठी प्रयत्न केले जाणार आहेत.
हवामानपूरक शेती आणि ग्रामीण उद्योजकतेला चालना -
बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शेती अधिक सक्षम आणि अनुकूल बनविणे, कृषी प्रक्रिया उद्योगांना प्रोत्साहन देणे आणि ग्रामीण भागात उपजीविकेच्या पर्यायी संधी विकसित करणे, ही या सामंजस्य करारातील महत्त्वाची उद्दिष्टे आहेत. आधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन, प्रशिक्षण आणि बाजारपेठेची जोड यांचा एकत्रित वापर करून कृषी क्षेत्रातील आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी संयुक्त उपक्रम राबविण्याचे नियोजन आहे.
जिल्हा प्रशासन, कृषी विभाग, आत्मा आणि गोंडवाना विद्यापीठाच्या STRC यांच्यातील या सहकार्यामुळे कृषी क्षेत्रातील ज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा प्रत्यक्ष वापर वाढविण्यास मदत होणार आहे. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढविणे, स्थानिक कृषी उत्पादनांना बाजारपेठेत स्वतंत्र ओळख मिळवून देणे, कृषी प्रक्रिया उद्योग विकसित करणे आणि ग्रामीण भागातील रोजगाराच्या संधी वाढविणे या दृष्टीने हा सामंजस्य करार महत्त्वपूर्ण ठरण्याची अपेक्षा आहे.
