Petrol Price
दिघीत १५ हजार कोटींचा ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी प्रकल्प
- माझगाव डॉक आणि एनशिपएमएलमध्ये सामंजस्य करार; ९० हजार रोजगारनिर्मितीला चालना
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
वृत्तसंस्था / मुंबई : रायगड जिल्ह्यातील दिघी येथे प्रस्तावित ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी औद्योगिक समूहाच्या उभारणीला महत्त्वपूर्ण गती मिळाली आहे. या समूहामध्ये प्रमुख जहाजबांधणी केंद्र म्हणून सहभागी होण्यासाठी नॅशनल शिपबिल्डिंग अँड हेवी इंडस्ट्रीज पार्क महाराष्ट्र लिमिटेड (एनशिपएमएल) आणि माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेड (एमडीएल) यांच्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत सामंजस्य करार करण्यात आला. या प्रकल्पासाठी माझगाव डॉककडून सुमारे १५ हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक प्रस्तावित असून, प्रकल्पामुळे राज्यात सुमारे ९० हजार रोजगारांच्या संधी निर्माण होण्याची अपेक्षा आहे.
या करारामुळे महाराष्ट्राच्या सागरी औद्योगिक क्षेत्राला मोठी चालना मिळण्याबरोबरच दिघी परिसराला आधुनिक जहाजबांधणी उद्योगाचे महत्त्वाचे केंद्र म्हणून विकसित करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. मोठ्या व्यावसायिक जहाजांची निर्मिती, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर आणि जहाजबांधणीशी संबंधित पूरक उद्योगांच्या विकासामुळे राज्याच्या औद्योगिक अर्थव्यवस्थेलाही या प्रकल्पाचा मोठा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
या वेळी मत्स्यव्यवसाय व बंदरे मंत्री नितेश राणे, बंदरे व परिवहन विभागाचे अपर मुख्य सचिव संजय सेठी, बिझनेस डेव्हलपमेंटचे सरव्यवस्थापक संजयकुमार सिंह, मुख्यमंत्री महोदयांचे अपर मुख्य सचिव लोकेश चंद्रा आणि प्रधान सचिव डॉ. श्रीकर परदेशी उपस्थित होते. एमडीएलतर्फे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक कॅप्टन जगमोहन, तर एनशिपएमएलतर्फे व्यवस्थापकीय संचालक प्रदीप पी. यांनी सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या.
दरवर्षी १.२ दशलक्ष सकल टन जहाजबांधणी क्षमता -
सामंजस्य करारानुसार, माझगाव डॉकने दिघी येथे दरवर्षी किमान १.२ दशलक्ष सकल टनभार (ग्रॉस टनेज) जहाजबांधणी क्षमतेचे उद्दिष्ट निश्चित केले आहे. या क्षमतेमुळे मोठ्या आकाराच्या व्यावसायिक जहाजांची निर्मिती करण्याची क्षमता विकसित होणार आहे.
सुमारे १५ हजार कोटी रुपयांच्या प्रस्तावित गुंतवणुकीतून अत्याधुनिक जहाजबांधणी सुविधा उभारण्यात येणार आहेत. या सुविधांमुळे देशाच्या जहाजबांधणी क्षेत्राची एकूण क्षमता वाढण्यास मदत होईल. त्याचबरोबर भारताच्या सागरी औद्योगिक क्षमतेला बळकटी देत जागतिक जहाजबांधणी बाजारपेठेत देशाची स्पर्धात्मकता वाढविण्यासही या प्रकल्पाचा हातभार लागणार आहे.
दिघीत विकसित होणार पूरक औद्योगिक परिसंस्था -
ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी समूह म्हणजे केवळ जहाजांची निर्मिती करणारे केंद्र नसून, त्यास पूरक असलेल्या विविध उद्योग आणि सेवांची एकात्मिक परिसंस्था विकसित करण्याचा प्रयत्न आहे. दिघी येथे जहाजबांधणीसाठी आवश्यक आधुनिक पायाभूत सुविधांसोबतच यंत्रसामग्री, सुटे भाग, अभियांत्रिकी सेवा, लॉजिस्टिक्स, फॅब्रिकेशन आणि इतर पूरक उद्योगांना चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
या माध्यमातून स्थानिक तसेच देशांतर्गत पुरवठादारांसाठी मोठ्या प्रमाणावर व्यवसायाच्या संधी निर्माण होऊ शकतात. परिणामी दिघी आणि रायगड परिसराच्या औद्योगिक विकासाला गती मिळण्यासोबतच स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
केंद्राच्या मेरीटाईम अमृत काल व्हिजन २०४७ला पूरक -
महाराष्ट्रात ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी समूह विकसित करण्यासाठी महाराष्ट्र सागरी मंडळ आणि मुंबई बंदर प्राधिकरण यांनी संयुक्तपणे नॅशनल शिपबिल्डिंग अँड हेवी इंडस्ट्रीज पार्क महाराष्ट्र लिमिटेड (एनशिपएमएल) या विशेष उद्देश कंपनीची स्थापना केली आहे.
केंद्र शासनाच्या ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी समूह विकास आराखड्यांतर्गत हा प्रकल्प पुढे नेण्यात येत आहे. देशाची जहाजबांधणी क्षमता वाढविणे, सागरी पायाभूत सुविधा मजबूत करणे आणि जागतिक सागरी क्षेत्रात भारताचे स्थान अधिक भक्कम करणे या व्यापक उद्दिष्टांशी हा प्रकल्प जोडलेला आहे. त्यामुळे हा उपक्रम केंद्र शासनाच्या मेरीटाईम अमृत काल व्हिजन २०४७ च्या उद्दिष्टांना पूरक ठरणार आहे.
रोजगारनिर्मितीला मोठी चालना -
या प्रकल्पाचा सर्वांत महत्त्वाचा परिणाम रोजगारनिर्मितीच्या दृष्टीने अपेक्षित आहे. प्रकल्पामुळे राज्यात सुमारे ९० हजार रोजगारांच्या संधी निर्माण होणार आहेत. जहाजबांधणी क्षेत्रासाठी आवश्यक असलेले कुशल मनुष्यबळ, तंत्रज्ञ, अभियंते, फॅब्रिकेशन आणि अभियांत्रिकी क्षेत्रातील कर्मचारी तसेच प्रकल्प व्यवस्थापन आणि लॉजिस्टिक्सशी संबंधित मनुष्यबळाची मागणी वाढणार आहे.
त्यामुळे युवकांसाठी कौशल्याधारित रोजगाराच्या नव्या संधी उपलब्ध होण्यास मदत होणार असून, जहाजबांधणी उद्योगाशी संबंधित कौशल्यविकासालाही चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
देशांतर्गत जहाजबांधणीला बळ -
जागतिक पातळीवर जहाजबांधणी क्षेत्रात भारताचा सहभाग वाढविण्यासाठी देशांतर्गत क्षमता वाढविणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दिघी येथील प्रस्तावित प्रकल्पामुळे मोठ्या व्यावसायिक जहाजांच्या निर्मितीची क्षमता विकसित होणार असल्याने भारताच्या सागरी औद्योगिक क्षेत्राला दीर्घकालीन बळ मिळण्याची अपेक्षा आहे.
तंत्रज्ञान, भांडवली गुंतवणूक, कुशल मनुष्यबळ आणि सक्षम पुरवठा साखळी यांचा एकत्रित विकास झाल्यास भारताच्या जहाजबांधणी उद्योगाची जागतिक बाजारपेठेतील स्पर्धात्मकता वाढू शकते. या दृष्टीने दिघी येथील प्रकल्प महाराष्ट्रासह देशाच्या सागरी औद्योगिक विकासासाठी महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे.
जागतिक दर्जाची सुविधा उभारण्याचा एमडीएलचा निर्धार -
एमडीएलचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक कॅप्टन जगमोहन यांनी या उपक्रमासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि महाराष्ट्र शासनाने दिलेल्या सहकार्याबद्दल आभार व्यक्त केले. जटिल जहाजबांधणी, अभियांत्रिकी, प्रकल्प व्यवस्थापन तसेच सक्षम देशांतर्गत पुरवठादार व्यवस्था विकसित करण्याचा एमडीएलला अनुभव असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
सर्व संबंधित घटकांच्या सहकार्याने दिघी येथे आधुनिक, अत्याधुनिक आणि जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक जहाजबांधणी सुविधा निर्माण करण्यासाठी एमडीएल प्रयत्नशील राहील, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.
दिघी येथील ग्रीनफिल्ड जहाजबांधणी औद्योगिक समूहामुळे महाराष्ट्राच्या सागरी उद्योगाला नवे बळ मिळण्याबरोबरच रायगड जिल्ह्याच्या औद्योगिक विकासालाही मोठी चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे. १५ हजार कोटींची गुंतवणूक, दरवर्षी १.२ दशलक्ष सकल टन जहाजबांधणी क्षमता आणि ९० हजार रोजगारनिर्मितीचे उद्दिष्ट यामुळे हा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या औद्योगिक विकासातील महत्त्वाचा प्रकल्प ठरण्याची शक्यता आहे.
