Petrol Price
नवीन सोयाबीनच्या आवकेपूर्वीच दर नरमले : शेतकऱ्यांची चिंता वाढली
- अकोला बाजार समितीत सोयाबीनला सरासरी ५,९९० रुपये; १२४ क्विंटल आवक, नवीन हंगामातील मालाची आवक वाढण्याकडे लक्ष
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
वृत्तसंस्था / अकोला : खरीप हंगामातील नवीन सोयाबीनची आवक अद्याप मोठ्या प्रमाणात सुरू होण्यापूर्वीच बाजारभावात नरमाई जाणवू लागल्याने सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. अकोला कृषी उत्पन्न बाजार समितीत सोमवार, १४ सप्टेंबर रोजी झालेल्या लिलावात सोयाबीनला सरासरी ५,९९० रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. मागील बाजाराच्या तुलनेत सरासरी दरात घट झाल्याने नवीन हंगामातील आवक वाढल्यानंतर बाजारभावाची दिशा काय राहणार, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
सोमवारी बाजार समितीत १२४ क्विंटल सोयाबीनची आवक झाली. शेतकऱ्यांना सोयाबीनसाठी किमान ५,४०० रुपये, कमाल ६,२५५ रुपये, तर सरासरी ५,९९० रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. नवीन सोयाबीनची आवक वाढण्यास सुरुवात होण्यापूर्वीच दरात नरमाई आल्याने आगामी काळात बाजारावर पुरवठ्याचा दबाव वाढतो का, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये उत्सुकता आहे.
नवीन आवक वाढल्यानंतर बाजारभावाची कसोटी -
खरीप हंगामातील नवीन सोयाबीनची आवक आगामी काळात वाढण्याची शक्यता आहे. नवीन माल मोठ्या प्रमाणात बाजारात दाखल झाल्यास एकूण पुरवठ्यात वाढ होईल. अशा परिस्थितीत मागणीच्या तुलनेत पुरवठा अधिक राहिल्यास दरावर दबाव येण्याची शक्यता असते.
सध्या मर्यादित आवकेच्या काळातच सोयाबीनचा सरासरी भाव ५,९९० रुपयांवर आला आहे. त्यामुळे नवीन मालाची आवक वाढल्यानंतर दर स्थिर राहतात की आणखी नरमाई येते, याकडे बाजारातील सर्व घटकांचे लक्ष आहे.
शेतकऱ्यांसाठी उत्पादन खर्चाच्या तुलनेत मिळणारा बाजारभाव महत्त्वाचा असल्याने विक्रीचे नियोजन करताना सध्याचा दर, आगामी आवक, बाजारातील मागणी आणि साठवणुकीची क्षमता यांचा विचार करावा लागणार आहे.
मुगाची आवक अत्यल्प; भाव ७,८०५ रुपये -
सोयाबीनच्या तुलनेत मुगाची बाजारातील आवक अत्यंत कमी राहिली. सोमवारी अकोला बाजार समितीत केवळ १ क्विंटल मुगाची आवक नोंदविण्यात आली. मुगाला किमान, कमाल आणि सरासरी असा समान ७,८०५ रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला. मागील बाजाराच्या तुलनेत मुगाच्या दरातही अल्प घट झाल्याचे उपलब्ध बाजारमाहितीतून दिसून येते.
मात्र, आवक केवळ एक क्विंटल असल्याने या दरावरून मुगाच्या बाजारातील ठोस कल निश्चित करणे कठीण आहे. आगामी काळात आवक वाढल्यानंतर मुगाच्या दराची प्रत्यक्ष दिशा स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
तुरीची सर्वाधिक १,१३९ क्विंटल आवक -
सोमवारी अकोला बाजार समितीत तुरीची सर्वाधिक आवक झाली. तब्बल १,१३९ क्विंटल तूर बाजारात दाखल झाली. उपलब्ध माहितीनुसार तुरीला सरासरी ८,६५० रुपये प्रति क्विंटल भाव मिळाला.
तुरीच्या किमान आणि कमाल दराबाबत उपलब्ध आकडेवारीत मात्र विसंगती आढळते. दिलेल्या माहितीत किमान भाव ८,००० रुपये आणि कमाल भाव २,१०५ रुपये असा उल्लेख आहे, तर तक्त्यात किमान २,१०५ रुपये आणि कमाल ८,००० रुपये असे नमूद करण्यात आले आहे. किमान दरापेक्षा कमाल दर कमी असू शकत नसल्याने ही आकडेवारी अधिकृत बाजार समितीच्या नोंदीवरून तपासणे आवश्यक आहे.
मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार तुरीचा सरासरी भाव ८,६५० रुपये प्रति क्विंटल असा नमूद आहे. सोयाबीन आणि मुगाच्या तुलनेत तुरीच्या बाजारभावाला सध्या तुलनेने चांगला आधार मिळत असल्याचे बाजारातील चित्र आहे.
आवक आणि मागणीवर ठरणार सोयाबीनचा भाव -
नवीन सोयाबीन बाजारात येण्यास सुरुवात झाल्यानंतर आवक वाढणे स्वाभाविक आहे. त्याचवेळी बाजारातील मागणी आणि व्यापाऱ्यांची खरेदी किती राहते, यावर दराची दिशा मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असेल.
आवक वाढूनही मागणीला चांगला आधार मिळाला तर दरात मोठी घसरण टाळता येऊ शकते. मात्र, आवक झपाट्याने वाढली आणि त्या तुलनेत खरेदी कमी राहिली, तर बाजारभावावर दबाव निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काळातील बाजारातील आवक ही सोयाबीन उत्पादकांसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
शेतकऱ्यांसमोर विक्री नियोजनाचे आव्हान -
सोयाबीनचा उत्पादन खर्च, बाजारातील सध्याचा भाव आणि माल साठवून ठेवण्याची क्षमता या तीन बाबींचा विचार करून शेतकऱ्यांना विक्रीचे नियोजन करावे लागणार आहे. नवीन हंगामातील माल बाजारात दाखल होत असताना दरात होणाऱ्या बदलावर लक्ष ठेवणेही महत्त्वाचे ठरणार आहे.
विशेषतः सध्याच्या सरासरी भावात झालेली नरमाई उत्पादकांसाठी चिंतेची बाब आहे. आगामी काळात बाजारातील मागणी वाढते का, व्यापाऱ्यांची खरेदी किती राहते आणि नवीन सोयाबीनची आवक कोणत्या वेगाने वाढते, यावर पुढील बाजारभावाची दिशा स्पष्ट होईल.
अकोला बाजार समितीतील प्रमुख दर -
शेतमाल आवक किमान भाव कमाल भाव सरासरी भाव
सोयाबीन १२४ क्विंटल ₹५,४०० ₹६,२५५ ₹५,९९०
मूग १ क्विंटल ₹७,८०५ ₹७,८०५ ₹७,८०५
तूर १,१३९ क्विंटल ₹२,१०५ ₹८,००० ₹८,६५०
तुरीच्या किमान-कमाल दराच्या उपलब्ध आकडेवारीत विसंगती असल्याने अधिकृत बाजार समितीच्या नोंदीवरून पडताळणी आवश्यक आहे. एकूणच, नवीन सोयाबीनची आवक वाढण्यापूर्वीच बाजारभावात नरमाई आल्याने उत्पादक शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. आता नवीन हंगामातील सोयाबीन बाजारात मोठ्या प्रमाणात दाखल झाल्यानंतर आवक, मागणी आणि व्यापाऱ्यांची खरेदी यांचा दरावर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
