महत्वाच्या बातम्या

 शिक्षणातून समाजपरिवर्तन घडवा; कृत्रिम बुद्धिमत्तेला मानवी संवेदनांची जोड आवश्यक  - राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा


- गोंडवाना विद्यापीठाचा १४ वा दीक्षांत समारंभ उत्साहात; सुमारे १० हजार विद्यार्थ्यांना पदव्या प्रदान, ४२ सुवर्णपदक विजेत्यांचा गौरव

- स्थानिक युवकांना औद्योगिक विकासाच्या संधी उपलब्ध करून देण्यावर भर; मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे आधुनिक तंत्रज्ञानाधारित शिक्षणाचे आवाहन

विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस 
प्रतिनिधी / गडचिरोली : शिक्षणाचा उद्देश केवळ पदवी संपादन करणे किंवा वैयक्तिक प्रगती साधणे एवढाच मर्यादित नसून शिक्षणाच्या माध्यमातून समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडविणे हा असला पाहिजे. आजच्या आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या युगात मानवी संवेदना, सहानुभूती व नैतिक मूल्यांची जोड देणे अत्यंत आवश्यक आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता अनेक समस्यांवर उपाय शोधू शकते; मात्र त्यामध्ये मानवी संवेदनांचा अभाव असल्यास ती निर्दयी ठरू शकते. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी संपादन केलेल्या ज्ञानाचा आणि कौशल्याचा उपयोग समाज व राष्ट्राच्या उन्नतीसाठी करावा, असे आवाहन महाराष्ट्राचे राज्यपाल तथा गोंडवाना विद्यापीठाचे कुलपती जिष्णू देव वर्मा यांनी केले. गोंडवाना विद्यापीठाच्या १४ व्या दीक्षांत समारंभात अध्यक्षस्थानावरून ते बोलत होते. यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, आमदार डॉ. मिलिंद नरोटे, जिल्हाधिकारी अविश्यांत पंडा, विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. डॉ. प्रशांत बोकारे, प्र-कुलगुरू डॉ. श्रीराम कावळे, लॉयड्स मेटल्स अँड एनर्जी लिमिटेडचे व्यवस्थापकीय संचालक बी. प्रभाकरन यांच्यासह विद्यापीठाच्या विविध प्राधिकरणांचे सदस्य, प्राध्यापक, अधिकारी, विद्यार्थी आणि पालक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.


गडचिरोलीच्या औद्योगिक परिवर्तनात विद्यापीठाची महत्त्वपूर्ण भूमिका -
राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा म्हणाले की, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली गडचिरोली जिल्ह्यात औद्योगिक क्षेत्रात मोठे परिवर्तन घडत आहे. जिल्हा देशाचे स्टील हब म्हणून उदयास येत असून या औद्योगिक विकासातून निर्माण होणाऱ्या रोजगाराच्या संधींचा लाभ स्थानिक युवकांना मिळणे आवश्यक आहे. यासाठी गोंडवाना विद्यापीठाने कौशल्यविकास, उद्योगाभिमुख शिक्षण, संशोधन आणि नवोपक्रमांना प्राधान्य द्यावे.

गोंडवाना प्रदेशाला आदिवासी समाजाच्या स्वशासन व्यवस्थेचा समृद्ध ऐतिहासिक वारसा लाभला आहे. गोंड समाजाने या प्रदेशात स्वतंत्र प्रशासन आणि शासनपरंपरा विकसित केल्या होत्या. या ऐतिहासिक वारशाचे जतन करत शिक्षण, कौशल्यविकास आणि औद्योगिकीकरणाच्या माध्यमातून प्रदेशाच्या विकासाला नवी दिशा देणे आवश्यक आहे. गडचिरोली आणि चंद्रपूर या आदिवासीबहुल व दुर्गम जिल्ह्यांमध्ये उच्च शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने स्थापन झालेल्या गोंडवाना विद्यापीठाने अवघ्या १५ वर्षांत शिक्षणाची उपलब्धता, परवडणारे शिक्षण आणि शैक्षणिक गुणवत्ता या क्षेत्रांत उल्लेखनीय प्रगती केली असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.


विद्यापीठाच्या उपक्रमांचा हजारो आदिवासी कुटुंबांना लाभ -
विद्यापीठाच्या विज्ञान व तंत्रज्ञान संसाधन केंद्राला (एसटीआरसी) राष्ट्रीय स्तरावर उत्कृष्टता केंद्र म्हणून मान्यता मिळाल्याबद्दल राज्यपालांनी समाधान व्यक्त केले. राजीव गांधी विज्ञान व तंत्रज्ञान आयोगाच्या मार्गदर्शनाखाली कार्यरत असलेल्या या केंद्राने ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील नागरिकांसाठी उपजीविकेच्या संधी निर्माण करण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. गोंडवाना क्राफ्ट आणि वैद्य चिकित्सालय यांसारख्या उपक्रमांच्या माध्यमातून ३०० हून अधिक कारागिरांना सहाय्य मिळाले असून ३ हजार १०० रुग्णांना आरोग्यसेवा देण्यात आली आहे. तसेच बांबू विकास, औषधी वनस्पती, मत्स्यपालन आणि इतर उपजीविकाधारित उपक्रमांमुळे ७ हजारांहून अधिक ग्रामीण व आदिवासी कुटुंबांना लाभ झाला आहे. विद्यापीठाचे हे कार्य सर्वसमावेशक विकास आणि सामाजिक परिवर्तनाचे उदाहरण असल्याचे त्यांनी सांगितले. आदिवासी कल्याण, शाश्वत उपजीविका, आरोग्यसेवा, वनसंवर्धन आणि शिक्षणातील समान संधी या केवळ विद्यापीठाच्या संस्थात्मक जबाबदाऱ्या नसून नैतिक कर्तव्ये आहेत, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

आदिवासी विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणाच्या प्रवाहात आणण्याचे आवाहन -
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० अंतर्गत बहुविद्याशाखीय शिक्षण, अभ्यासक्रमातील लवचिकता आणि भारतीय भाषांमधून शिक्षणाला प्रोत्साहन दिले जात आहे. एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा, पीएम जनमन आणि धरती आबा जनजातीय ग्राम उत्कर्ष अभियान यांसारख्या योजनांमुळे आदिवासी समाजासाठी शैक्षणिक संधी विस्तारत आहेत. विद्यापीठांनी ‘स्कूल कनेक्ट’ कार्यक्रम प्रभावीपणे राबवून अधिकाधिक आदिवासी मुला-मुलींना उच्च शिक्षणासाठी प्रोत्साहित करावे. शिक्षणाच्या संधी समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचविण्यासाठी कुलगुरूंनी विशेष प्रयत्न करावेत, असे आवाहनही राज्यपालांनी केले. विकसित भारतासाठी ज्ञान, नवोपक्रम आणि सामाजिक न्याय आवश्यक विकसित भारत २०४७ चे उद्दिष्ट केवळ आर्थिक विकासातून साध्य होणार नाही. त्यासाठी ज्ञान, नवोपक्रम, सामाजिक न्याय, सांस्कृतिक आत्मविश्वास आणि जबाबदार नागरिकत्व या बाबी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत. अभियंत्यांनी लोकांचे जीवन सुलभ करणारे तंत्रज्ञान विकसित करावे, डॉक्टरांनी आरोग्यसेवेकडे केवळ व्यवसाय म्हणून न पाहता सेवाभावाने कार्य करावे, वैज्ञानिकांनी मानवकल्याणासाठी संशोधन करावे आणि उद्योजकांनी संपत्तीनिर्मितीसोबत रोजगाराच्या संधीही निर्माण कराव्यात, असे त्यांनी सांगितले.

यशाच्या प्रवासात अपयश आले तरी खचून न जाता सातत्याने नवे प्रयोग करावेत. आपल्या आई-वडिलांचे, शिक्षकांचे आणि समाजाचे योगदान कधीही विसरू नये, असा संदेशही त्यांनी विद्यार्थ्यांना दिला.
संविधानात्मक मूल्यांचे जतन करून आधुनिक तंत्रज्ञानाधारित शिक्षण द्या – मुख्यमंत्री फडणवीस
यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी संविधानात्मक मूल्यांचे जतन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाधारित शिक्षणाच्या महत्त्वावर भर दिला. भारतीय संविधानाने निर्माण केलेल्या संस्थांवरील नागरिकांचा विश्वास कायम राहणे हे लोकशाहीच्या बळकटीसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी मांडलेला ग्रामर ऑफ अनार्की अर्थात अराजकतेचे व्याकरण’ हा विचार प्रत्येक विद्यापीठात शिकवला गेला पाहिजे, असे त्यांनी प्रतिपादन केले.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सेमीकंडक्टर आणि क्वांटम कम्प्युटिंग यांसारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे जग वेगाने बदलत आहे. या बदलांना सामोरे जाण्यासाठी विद्यापीठांनी कौशल्याधारित आणि उद्योगाभिमुख शिक्षणाच्या माध्यमातून सक्षम मनुष्यबळ घडविणे आवश्यक आहे. गडचिरोलीतील औद्योगिक विकासाच्या पार्श्वभूमीवर स्थानिक युवकांना रोजगारक्षम बनविण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण देण्यावर त्यांनी विशेष भर दिला. विद्यापीठाच्या प्रस्तावित नवीन इमारतीचे काम लवकरच सुरू करण्यात येईल आणि या इमारतीचे भूमिपूजन राज्यपालांच्या हस्ते करण्यात येईल, अशी ग्वाहीही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली. शैक्षणिक गुणवत्तेमध्ये मुलींचे प्रमाण ५५ ते ७५ टक्क्यांपर्यंत असल्याबद्दल त्यांनी मुलींचे कौतुक केले. त्याचबरोबर मुलांनीही शैक्षणिक गुणवत्तेत पुढे येण्यासाठी प्रयत्न करावेत, असे आवाहन केले.


२४ कोटी १५ लाखांच्या पायाभूत सुविधांचे उद्घाटन -
गोंडवाना विद्यापीठ आणि लॉयड्स मेटल्स अँड एनर्जी लिमिटेड यांच्या सहकार्याने अडपल्ली येथे विकसित करण्यात आलेल्या युनिव्हर्सिटी इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या दुसऱ्या टप्प्यातील पायाभूत सुविधांचे उद्घाटन मान्यवरांच्या हस्ते दूरदृश्य प्रणालीद्वारे करण्यात आले. या प्रकल्पासाठी २४ कोटी १५ लाख रुपये खर्च करण्यात आले आहेत. या सुविधांमुळे विद्यार्थ्यांना तांत्रिक शिक्षण, प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण आणि उद्योगाभिमुख कौशल्यविकासाच्या अधिक संधी उपलब्ध होणार आहेत. गडचिरोली जिल्ह्यातील औद्योगिक विकासासाठी आवश्यक असलेले कुशल मनुष्यबळ स्थानिक पातळीवर तयार करण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.


मानवमुक्तीचा दीपस्तंभ गौरवग्रंथाचे प्रकाशन -
भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनकार्यावर, विचारांवर आणि सामाजिक परिवर्तनातील योगदानावर आधारित ‘मानवमुक्तीचा दीपस्तंभ’ या गौरवग्रंथाचे प्रकाशन यावेळी मान्यवरांच्या हस्ते करण्यात आले. डॉ. आंबेडकर यांच्या विचारांचा वारसा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याच्या दृष्टीने या ग्रंथाचे प्रकाशन महत्त्वपूर्ण ठरले.


दहा हजार विद्यार्थ्यांना पदव्या; ४२ सुवर्णपदक विजेत्यांचा गौरव -
दीक्षांत समारंभात विविध विद्याशाखांतील सुमारे १० हजार विद्यार्थ्यांना पदव्या प्रदान करण्यात आल्या. तसेच शैक्षणिक क्षेत्रात विशेष गुणवत्ता संपादन करणाऱ्या ४२ विद्यार्थ्यांना सुवर्णपदक देऊन गौरविण्यात आले. याशिवाय १५० आचार्य पदवीधारकांचाही सन्मान करण्यात आला. समारोपप्रसंगी राज्यपालांनी कुलगुरू प्रा. डॉ. प्रशांत बोकारे, प्र-कुलगुरू डॉ. श्रीराम कावळे, व्यवस्थापन परिषद, अधिसभा, विद्या परिषद, प्राध्यापक आणि विद्यापीठातील कर्मचाऱ्यांच्या कार्याचे कौतुक केले. गडचिरोली जिल्हा आणि गोंडवाना विद्यापीठाच्या विकासासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिलेल्या योगदानाबद्दल त्यांनी आभार व्यक्त केले. विद्यार्थ्यांना उज्ज्वल भविष्यासाठी शुभेच्छा देत राष्ट्राच्या विकासात आणि समाजसेवेत योगदान देण्याचे आवाहन करून १४ व्या दीक्षांत समारंभाची सांगता झाली.





  Print






Related Photos