Petrol Price
दुष्काळाच्या सावटाखाली वलनीच्या बळीराजाची आशेची पेरणी!
- खरीप हंगामातील निराशा झटकून शेतकरी रब्बीच्या तयारीला; गहू, हरभरा, वाटाणा, मूग व उडदाच्या पेरणीला वेग
विदर्भ न्यूज एक्सप्रेस
प्रतिनिधी / भंडारा : निसर्गाच्या लहरीपणामुळे शेतीचे गणित पूर्णपणे कोलमडले असले, तरी संकटांसमोर हार न मानता पुन्हा नव्या उमेदीने उभे राहण्याची बळीराजाची जिद्द वलनी परिसरात पाहायला मिळत आहे. यंदा पावसाने दडी मारल्याने खरीप हंगामाला मोठा फटका बसला. त्यातच दुष्काळसदृश परिस्थिती, आटत चाललेले सिंचनाचे स्रोत आणि भूजल पातळीत झालेली घट यामुळे शेतकऱ्यांसमोर गंभीर संकट उभे ठाकले आहे. मात्र, या संकटांना न डगमगता वलनी परिसरातील शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामाच्या पेरणीला सुरुवात केली असून परिसरातील शेतशिवार पुन्हा एकदा शेतीच्या कामांनी गजबजू लागले आहे.
यंदाचा खरीप हंगाम शेतकऱ्यांसाठी निराशाजनक ठरला. अपेक्षित पाऊस न झाल्याने पिकांची वाढ खुंटली, तर अनेक शेतकऱ्यांना उत्पादनात मोठी घट सहन करावी लागली. खरीप हंगामातून अपेक्षित उत्पन्न मिळण्याची आशा मावळल्याने आर्थिक संकट अधिक गडद झाले आहे. अशा परिस्थितीत रब्बी हंगाम हा शेतकऱ्यांसाठी नव्या आशेचा किरण ठरत आहे.
पाण्याची टंचाई, तरीही पेरणीचा निर्धार -
वलनी परिसरात पावसाअभावी पाण्याचे स्रोत आटू लागले आहेत. विहिरींची पाणीपातळी खालावल्याने सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध करणे कठीण झाले आहे. अनेक शेतकऱ्यांना रब्बी पिकांसाठी पाण्याचे नियोजन करताना मोठी कसरत करावी लागत आहे. त्यातच बियाणे, खते आणि शेतीसाठी लागणाऱ्या अन्य निविष्ठांच्या वाढत्या किमतींमुळे उत्पादन खर्चात भर पडली आहे. तरीही शेतकऱ्यांनी परिस्थितीसमोर हार न मानता उपलब्ध पाण्याच्या आधारे रब्बी हंगामाची तयारी सुरू केली आहे. परिसरातील शेतांमध्ये नांगरणी, वखरणी, पेरणी आणि इतर शेतीकामांची लगबग दिसून येत आहे. प्रामुख्याने गहू, वाटाणा, हरभरा, मूग आणि उडीद या पिकांच्या पेरणीला शेतकऱ्यांनी प्राधान्य दिले आहे.
डोळ्यांत चिंता, मनात मात्र नव्या स्वप्नांची उमेद -
खरीप हंगामातील नुकसान आणि रब्बी हंगामातील पाणीटंचाई यामुळे शेतकऱ्यांच्या मनात भविष्याबाबत चिंता आहे. शेतीचा वाढता खर्च, पाण्याची कमतरता आणि उत्पादनाची अनिश्चितता या तिहेरी संकटाचा सामना करताना शेतकऱ्यांना मोठी कसरत करावी लागत आहे. मात्र, शेतीशी असलेले नाते आणि कष्टाच्या जोरावर परिस्थिती बदलण्याची आशा त्यांना पुन्हा शेताकडे खेचत आहे.
काळ्या मातीच्या कुशीत बियाणे रुजवताना शेतकरी केवळ पीक घेण्याची अपेक्षा ठेवत नाही, तर आपल्या कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाची, मुलांच्या भविष्याची आणि आर्थिक परिस्थिती सुधारण्याची स्वप्नेही पाहत आहे. त्यामुळे यंदाची रब्बी पेरणी ही केवळ शेतीची प्रक्रिया नसून संकटातून सावरण्याच्या आशेचा नवा प्रयत्न ठरत आहे.
रब्बी हंगामाकडून शेतकऱ्यांना मोठ्या अपेक्षा -
खरीप हंगामातील नुकसान भरून काढण्यासाठी रब्बी हंगामातून चांगले उत्पादन मिळावे, अशी अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करीत आहेत. मात्र, पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक पाणी उपलब्ध होणे आणि हवामानाची साथ मिळणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. पाणीटंचाई कायम राहिल्यास रब्बी पिकांच्या उत्पादनावरही परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आवश्यक मार्गदर्शन, पाणी व्यवस्थापनासाठी सहकार्य आणि शेती निविष्ठांच्या उपलब्धतेबाबत संबंधित यंत्रणांनी लक्ष देण्याची गरज आहे. विशेषतः दुष्काळसदृश परिस्थितीचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
संकट कितीही मोठे असले तरी बळीराजाची जिद्द कायम! -
निसर्गाने कितीही परीक्षा घेतली, तरी शेती आणि मातीशी असलेले नाते शेतकरी कधीही तोडत नाही. खरीप हंगामातील निराशेनंतरही रब्बी हंगामासाठी नव्या जोमाने तयारी करणारा वलनीचा बळीराजा याचेच उदाहरण आहे. आज शेतात पेरले जाणारे प्रत्येक बियाणे हे उद्याच्या चांगल्या उत्पन्नाचे आणि सुखी संसाराचे स्वप्न घेऊन मातीत रुजत आहे.
डोक्यावर दुष्काळाचे सावट, समोर पाण्याची टंचाई आणि आर्थिक संकटांची मालिका असतानाही शेतकऱ्यांनी आशेची पेरणी सुरू ठेवली आहे. आता निसर्गाची साथ मिळून शेतकऱ्यांच्या कष्टाचे सोने व्हावे आणि वलनी परिसरातील शिवार पुन्हा हिरवेगार व्हावे, अशी अपेक्षा परिसरातील शेतकरी व्यक्त करीत आहेत.
